مدیریت محصول

تفاوت مدیریت محصول و پروژه

تیم فنی
تیم فنی

در دنیای کسب وکارهای رقابتی امروزی، برای پیش‌برد استراتژی‌هایتان نیازمند مدیریتی باتجربه و باثبات هستید.

مدیریت پروژه و مدیریت محصول دو امر بسیار مهم و در عین حال متمایز از یکدیگر هستند که اغلب توسط بیشتر افراد با یکدیگر اشتباه گرفته می‌شوند.

در این مقاله، به یادگیری تعاریف و تفاوت‌های ما بین این دو حوزه مدیریتی خواهیم پرداخت و همچنین با مسئولیت‌ها و وظایف هر یک بیشتر آشنا خواهیم شد.

 

محصولات در مقابل پروژه‌ها: 

مدیریت پروژه و مدیریت محصول در عین داشتن تمایزهای فراوان مکمل یکدیگرند به منظور شناخت بهتر این دو موضوع، در ابتدا باید تفاوت‌های میان یک پروژه و محصول را بدانیم.

یک محصول چیزی است که می‌توان آن را برای موارد متفاوتی از جمله رفع مشکل، جلب رضایتمندی و یا براساس نیاز مشتری به بازار ارائه داد. محصول دارای چرخه چندمرحله‌ای ست، ارائه‌ی طرح اولیه محصول مورد نظر، تولید و توسعه‌ی محصول، معرفی آن به بازارهای هدف ومدیریت آن و در نهایت در صورت کم شدن تقاضا برای محصول، کنار گذاشتن محصول، بخش‌های مختلف چرخه‌ی عمر محصول را تشکیل می‌دهند. بعلاوه توسعه دادن یک محصول توسط تیم محصول انجام می‌شود.

در مقابل، یک پروژه اقدام و تلاشی موقتی در جهت ساخت محصولی خاص است. در یک پروژه موارد مورد نیاز برای رسیدن به هدف مورد نظر در بازه زمانی معین، مشخص می‌گردد. همچنین پیش برد یک پروژه معمولا توسط تیم مدیریتی پروژه انجام می‌شود.

توجه به این امر که توسعه یک محصول در چهارچوب یک پروژه انجام می‌شود بسیار مهم است به همین سبب در چرخه عمر یک محصول ممکن است پروژه‌های مختلفی انجام شود.

برخلاف پروژه، در محصول هیچ تعریف مشخصی از آنچه که باید عرضه شود وجود ندارد.

 نیازهای مشتریان به طور طبیعی در طی زمان تغییر می‌کنند لذا محصولات نیز برای پاسخگویی به رفع نیازهای مشتریان باید دستخوش تغییراتی شوند و مدیران محصول و مدیران پروژه باید این مسئله را به خوبی بدانند.

در مورد محصولات، هیچگونه مهلت و یا تاریخ مشخصی برای توقف تولید وجود ندارد بنابراین مدیران محصول در مسیر منحصر به فرد تولید محصول خود کارشان را ادامه می‌دهند نکته مهم آن است که انتظار مشتریان از یک محصول رفع نیاز آن‌ها در اسرع وقت است.

بدین ترتیب تولید و توسعه یک محصول امری موقتی و تلاشی گذرا نیست بلکه یک عملکرد ادامه دار برای ارائه امکانات و خدمات بهتر و بهبود مداوم آن در جهت رفع نیازهای مشتریان در طی زمان است.

تعریف مدیریت پروژه و مدیریت محصول

مدیریت محصول یک عملکرد سازمانی در یک شرکت یا کمپانی ست که با مسائلی همچون برنامه‌ریزی، پیش‌بینی، ساخت و تولید و بازاریابی محصول در تمامی مراحل تولید سر و کار دارد.

از طرفی مدیریت پروژه شامل به کارگیری رویه‌ها، روش‌ها، دانش، توانایی‌ها و تجربیات در جهت دستیابی به اهدافی از یک پروژه به خصوص است.

این دو عملکرد نباید با مدیریت برنامه اشتباه گرفته شوند، مدیر برنامه، همانطور که از نامش پیداست، وظیفه مدیریت کردن برنامه‌ها را بر عهده دارد که مفهومی بسیار متفاوت را دارا بوده و پرداختن به این مطلب خارج از موضوع مورد بحث در این مقاله است.

مدیر محصول کیست؟

یک مدیر محصول موفق مسئولیت کامل موفقیت یک محصول را در طی چرخه‌ی عمر محصول برعهده دارد. برای این منظور، یک مدیر محصول باید توانایی‌ها و قابلیت‌های زیادی را دارا باشد از جمله: توانایی مدیریت زمان و حل مساله این موارد بسیار مهم بوده و هر مدیر محصولی باید بر آن‌ها احاطه کامل داشته باشد.

یکی از مسئولیت‌های مدیر محصول به اجرا در آوردن استراتژی محصول و بررسی بازار است و تمرکزش باید به جای ((چگونه)) بیشتر روی ((چه چیزی)) باشد. این جمله به این معناست که وی باید دارای یک دید بلندمدت باشد و تصمیماتی را برای تغییر و در پیش گرفتن سیر تکاملی محصول در جهت نیازهای به روز مشتریان بگیرد.

هدف نهایی یک مدیر محصول بالا بردن سطح ارزش محصول و ایجاد جریان‌های درآمدی جدید است.

مسئولیت‌های مدیر محصول:

  • جمع‌آوری اطلاعات در باب محصول و نیازهای مشتریان و اولویت بندی آن‌ها
  • مشخص نمودن چشم انداز محصول در آینده
  • تحت نظر داشتن بازخورد محصول در بازار فروش و بازاریابی مناسب برای اطمینان حاصل کردن از درآمدزایی مناسب و رضایتمندی مشتریان

 

مدیر پروژه کیست؟

مسئولیت مدیران پروژه در قبال به موفقیت رسیدن پروژه با توجه به زمان‌بندی و سرمایه مشخص شده است، که با توجه به مدت زمان معین در نظر گرفته شده برای پروژه مد نظر، باید از برنامه‌ریزی‌های تبیین شده به صورت کامل و با تمام توان پیروی کنند.
به طور کلی وظیفه یک مدیر پروژه مدیریت و نظارت بر روند توسعه محصول با توجه به منابع موجود و در نظر گرفتن مشکلات و ریسک‌های احتمالی و تلاش برای مدیریت آن‌ها تا به پایان رسیدن پروژه است.

یکی از وظایف بسیار مهم و دشوار مدیر پروژه مدیریت کردن عوامل تاثیرگذار بر پروژه و اهداف پروژه است که شامل مسائلی همچون: مدیریت زمان، هزینه‌ها و کیفیت کار و محصول می‌شود.
برای مثال، وقتی زمان مقرر شده برای تحویل‌دهی یک پروژه کوتاه است، مدیر پروژه یا باید هزینه‌ها را افزایش دهند و یا برای حفظ کیفیت، کمیت را کاهش دهند.

هدف نهایی یک مدیر پروژه رسیدن به کیفیت حداکثری با کمترین ریسک ممکن است.

مسئولیت‌های اساسی یک مدیر پروژه عبارتند از:

  • ساخت یک محصول
  • اضافه نمودن امکانات جدید به محصولات موجود
  • ساخت نسخه‌های جدید و یا افزونه‌های جدید برای محصول
  • مدیریت تیم طراحی و توسعه دهنده و نظارت و پیگیری بر کارهای آن‌ها
  • مدیریت زمان و بوجه در عین داشتن صداقت با مشتریان
  • استفاده از امکانات و ابزارهای گوناگون برای پیش‌برد هرچه بهتر پروژه که شامل استفاده از برنامه‌هایی از قبیل: Dashable، Invisionapp، Basecamp، Trello و Github می‌باشد

در حالت کلی این منصب نیازمند گواهینامه استاندارد صنعتی است که برخی از آن‌ها از طریق کارگروه‌ها و کارگاه‌های کوچک و برخی دیگر از طریق موسسه مدیریت پروژه قابل دریافت هستند

 

ارتباط و پویایی بین مدیران پروژه و مدیران محصول

مدیر پروژه همانند پزشک کودک است. کسی که این مسئولیت را بر عهده دارد، پروژه را به پایان می‌رساند و به سراغ پروژه بعدی می‌رود. وی تا زمان عرضه محصول از فرایند تولید محصول مراقب می‌کند و از آن پس مابقی مسئولیت‌ها به گردن مادر - که همان مدیر محصول است - می‌باشد.

در این مبحث، کار مدیر محصول شبیه به یک مادر است چون در ابتدا ایده‌ی مدنظر را متصور می‌شود سپس برای ماه‌ها آن را پرورش می‌دهد و در نهایت محصول را به بازار عرضه می‌کند و تا از رده خارج شدن و منسوخ شدن آن این مسئولیت را بر عهده دارد.

در نهایت هر دو به تیم مدیریت سازمان پاسخگو بوده و مسئولیت نظارت بر فرایندها به منظور کسب اطمینان از رسیدن به اهداف مشخص شده را برعهده دارند.

 

نتیجه‌گیری:

مدیریت پروژه و مدیریت محصول مفاهیم مشابهی هستند. هر دو حلال مشکلات هستند اما برای رسیدن به موفقیت در ساخت یک محصول باید به خوبی تفاوت‌های بین آن‌ها را بدانیم. تنها با انجام این کار شما قادر به تضمین اهداف کسب‌وکار خود می‌باشید.

 

تمرکز مدیریت پروژه بر روی دست‌یابی به اهداف داخلی و خاص و تکمیل پروژه در زمان معین و با در نظر گرفتن بوجه تخصیص داده شده و کاهش هزینه‌هاست و هنگامی که پروژه به پایان رسید مسئولیت آن‌ها نیز به پایان می‌رسد.

اما مدیریت محصول دید وسیع تری دارد و تمرکز آن بر روی مسائل خارجی همچون مشتریان بوده و به طور کلی وظیفه ادامه‌دار بودن موفقیت یک پروژه به عهده‌ی او است.

با اینکه می‌توان هر دو مسئولیت را به یک فرد سپرد ولی بهتر است برای جلوگیری از به وجود آمدن اختلاف سلیقه و عملکرد ضعیف تقسیم‌بندی مشخصی برای هر مسئولیت داشته باشیم و هر کدام را به یک فرد جداگانه بسپاریم. همچنین این امر باعث بهره‌مندی بهتر از منابع موجود و ایجاد جدول زمان‌بندی بهتری می‌شود.

آیا در شرکت شما تنها یک نفر عهده‌دار مسئولیت مدیریت پروژه و مدیریت محصول است؟
چه تعداد مدیر محصول دارید؟
آیا تاکنون برای درک دو مفهوم مورد بحث در این مقاله دچار مشکل شده‌اید؟
اگر چنین است، ممکن است شما بخواهید با فردی متخصص برای بهبود عملکرد پروژه خود همکاری داشته باشید.

قصد انجام پروژه خاصی را دارید؟

اگر می‌خواهید وب‌سایتی منحصربه‌فرد، متناسب با نیازهای خاص خودتان داشته باشید، یا اگر گمان می‌کنید داشتن یک اپلیکیشن موبایلی اهداف کسب‌و‌کارتان را محقق می‌کند، یا اگر هنوز نمی‌دانید چه محصولی برای پیاده‌سازی ایده‌تان به کار می‌آید، با ما تماس بگیرید. شرکت نرم‌افزاری پیشگامان لوتوس با مشاوره و طراحی محصول ایده‌آل، شما را در مسیر رشد کسب‌و‌کارتان همراهی می‌کند.

با ما تماس بگیرید

مشاوره با ما